ՄՈԴԵՌՆԻԶՄԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ ՌՈՒԲԵՆ ԴԱՐԻՈ. ԿԵՆՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ռուբեն Դարիոն (իսպ.`  Rubén Darío. ծննդ. թթ. 1867 հունվարի 18-1916 փետրվարի 6)  համաշխարհային ճանաչում ձեռք բերած առաջին լատինամերիկյան պոետն է: Համարվում է մոդեռնիզմի խոշորագույն ներկայացուցիչներից մեկը իսպանալեզու գրականության մեջ:

Ruben Dario

Ծնվել է Նիկարագուայում` Մետապա քաղաքում` Մանուել Գարսիայի և Ռոզա Սարմիենտոյի ընտանիքում: Բանաստեղծի ծնողները բաժանվում են, երբ նա դեռ նորածին էր, և փոքրիկի խնամքով են զբաղվում նրա խորթ տատիկն ու պապիկը, որոնց ապագա պոետն իր իսկական ծնողներն էր համարում:

Շատ վաղ հասակից ( 3 տարեկան ) սկսել է կարդալ, իսկ արդեն ավելի ուշ` գրել սեփական ստեղծագործությունները: Պահպանվել է 1879 թվականին գրված <<Մի արցունք>> ( Una lágrima ) սոնետը: Նրա ստեղծագործությունները տպագրվում են «El Ensayo» թերթում, և նա հայտնի է դառնում որպես <<փոքրիկ պոետ>>: 1882 թ.ին մեկնում է Սալվադոր, որտեղ ծանոթանում է նախագահ Ռաֆաել Զալդիվարուի հետ, որն էլ hետագայում դառնում է պոետի հովանավորը: Չնայած այն փաստին, որ բանաստեղծը Սալվադորում հասնում է հաջողությունների և ակտիվորեն մասնակցում  հասարակական կյանքին, Դարիոն հայտնվում է ֆինանսական ծանր կացության մեջ և վերադառնում հայրենիք, որտեղ ուժերն է փորձում թատերական ժանրում: Նրա «Cada oveja…» վերնագիրը կրող պիեսը մեծ ուշադրության է արժանանում հանդիսատեսի կողմից:

1893թ.-ին նշանակվում է Կոլումբիայի  հյուպատոս Բուենոս Այրեսում, որտեղ անցկացնում  է հինգ տարի` աշխատելով առաջատար արգենտինյան գրողների հետ:

“Նասիոն” վերնագիրը կրող թերթում նա ընթերցողների ուշադրությանն է ներկայացնում ֆրանսիական գրականության նորագույն ուղղությունները և նպաստում մոդեռնիզմի զարգացմանը: 1896 թ-ին գրված <<Հեթանոսական սաղմոսներ>> գրքում Դարիոն կանխագուշակում է գրականության մեջ դասական-ռոմանտիկ կարծրատիպերի ոչնչացումը:

1898 թվականին` իսպանոամերիկյան պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո, Դարիոն Իսպանիա է մեկնում` որպես <<Նասիոն>> թերթի թղթակից: Կյանքի հետագա 17 տարիներն անց է կացնում Եվրոպայում` երբեմն այցելություններ կատարելով Ամերիկա:

Ռուբեն Դարիոն համարվում է Լատինական Ամերիկայի ամենամեծ բանաստեղծը: Նրա բանաստեղծությունները,որոնք սկիզբ դրեցին մոդեռնիզմին, առանձնանում են իրենց նուրբ լեզվով,երաժշտականությամբ ու առաձգականությամբ: Նա իր ազդեցությունն է թողել ոչ միայն ժամանակակից հեղինակների, այլև հետագա ստեղծագործողների վրա: Դարիոյի պոեզիայի լիրիկական ուժն ու խորությունը հաստատում են հետևյալ ժողովածուները` <<Թափառական երգը>> (El canto errante1907), <<Աշնանային պոեմը>> (El poema del otoño, 1910 ), <<Երգ նվիրված Արգենտինային>>  (Canto a la Argentina, 1910 ): Դարիոյի ստեղծագործությունների արժեքն այն է , որ նա ստեղծեց գրական նոր ուղղություն`համախմբելով ամբողջ իսպանալեզու աշխարհը և արմատապես փոխեց բանաստեղծական բառապաշարը ` հաստատելով  պոեզիայում մաքուր գեղագիտական ​​չափանիշներ:

© Թարգմանությունը `  Նունե Անտոնյանի

Leave a comment

04/10/2013 · 8:19 AM

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s