Blog Archives

Երեւակայության եւ ներշնչանքի մասին/ ՖԵԴԵՐԻԿՈ ԳԱՐՍԻԱ ԼՈՐԿԱ

Երեւակայության եւ ներշնչանքի մասին
Հիանալիորեն գիտակցելով թեմայի ողջ բարդությունը, ես չեմ հավակնում ավարտունության, ես կամենում եմ լոկ ուրվագծել` ոչ թե շեշտագծել, այլ ինչ-որ մտքի հանգեցնել:

Ինձ համար երեւակայությունը` հայտնագործությունների ունակության հոմանիշն է: Երեւակայել` հայտնագործել, ներմուծել սեփական լույսի մասնիկը կենդանի խավարի մեջ, ուր կենում են տարակերպ հնարավորությունները, ձեւերն ու մեծությունները: Երեւակայությունը թաքնված կենսական հատվածներին կապ եւ կենսական ակնհայտություն է պարգեւում, այնտեղ, ուր շարժվում է մարդը: Երեւակայության ճշմարիտ դուստրը` ինտուիցիայի ակնթարթային բռնկումով ծնված փոխաբերությունն է, կանխազգացման երկար տագնապով լուսավորված:

Vistar-al-mar

բանաստեղծը նախկինի պես մեն մենակ է իր ներաշխարհի հետ, իր տրտում «ուզում եմ եւ չեմ կարողանումի» հետ:

Բայց երեւակայությունը սահմանափակված է իրականությամբ` անհնար է պատկերացնել գոյություն չունեցողը, երեւակայությանը պետք են իրեր, տեսարաններ, թվեր, մոլորակներ եւ դրանց միջեւ եղած տրամաբանական կապ: Այն չի կարող նետվել անդունդն ու ժխտել իրական անհասկացությունները: Երեւակայությունը հորիզոններ ունի, այն ձգտում է որսալ եւ կոնկրետացնել այն ամենը, որ ունակ է կրելու իր մեջ:

 

Երեւակայությունն աղքատ է, իսկ բանաստեղծական երեւակայությունը` հատկապես: Տեսանելի իրականությունն անչափելիորեն հարուստ է երանգներով, աներեւակայելիորեն ավելի բանաստեղծական է, քան իր հայտնագործությունները:Դա ամեն անգամ բացահայտում է պայքարը գիտական ակնհայտության եւ հորինված առասպելի միջեւ` պայքար, որում, փառք Աստծո, հաղթանակում է գիտությունը, հազար անգամ ավելի քնարական, քան թեոգոնիաները: 

Մարդկային երեւակայությունը հորինել է հսկաներին, որպեսզի նրանց վերագրի հսկայական քարանձավների կամ կախարդված քաղաքների ստեղծումը: Իրականությունը ցույց տվեց, որ այդ հսկայական քարանձավները ստեղծվել են ջրի կաթիլից: Մաքուր ջրի կաթիլից, համբերատար եւ հավերժական: Այս դեպքում, եւ շատ այլ դեպքերում, հաղթանակում է իրականությունը:

Որքան ավելի հիասքանչ է ջրի կաթիլի բնազդը, քան հսկայի ձեռքերը: Իրական ճշմարտությունը բանաստեղծականությամբ գերազանցում է հորինվածքին, կամ, այլ կերպ ասած, հորինվածքն ինքը բացահայտում է իր աղքատիկությունը: Երեւակայությունը հետեւում էր տրամաբանությանը, հսկաներին վերագրելով այն, ինչ թվում էր հսկաների ձեռքով ստեղծած, բայց գիտական իրականությունը, որ կեցած է պոեզիայի սահմանին եւ տրամաբանության սահմաններից դուրս է, անմահ ջրի թափանցիկ կաթիլով հաստատել է իր ճշմարտացիությունը: Չէ՞ որ անհամեմատելիորեն հիասքանչ է, որ քարանձավները` հավերժական օրենքներին ենթակա ջրի խորհրդավոր ֆանտազիան է, այլ ոչ թե հսկաների քմայքները, որ ծնունդ են առել միայն անբացատրելին բացատրելու անհրաժեշտությամբ:

Բանաստեղծը միշտ թափառում է իր երեւակայության տարածության մեջ, դրանով սահմանափակված: Նա արդեն հասկանում է, որ իր ֆանտազիան` դա կատարելագործվելու ընդունակությունն է, որ երեւակայության վարժանքը կարող է հարստացնել նրան, ուժգնացնել նրա լուսային ալեհավաքներն ու ճառագայթվող ալիքը: Սակայն բանաստեղծը նախկինի պես մեն մենակ է իր ներաշխարհի հետ, իր տրտում «ուզում եմ եւ չեմ կարողանումի» հետ:

Նա լսում է մեծ գետերի սահքը, նրա դեմքին է դիպչում եղեգնուտի թարմությունը, որը կեցած է «ոչ մի կողմում»: Նա ուզում է հասկանալ մրջյունների խոսակցությունը անիմանալի տերեւների տակ: Ուզում է ներթափանցվել ծառի ավիշով ծանր բների մառ լռության մեջ: Ուզում է ըմբռնել քնած աղջնակի սրտում հնչող Մորզեի այբուբենը:

Ուզում է: Մենք բոլորս ենք ուզում: Բայց չի կարողանում: Որովհետեւ կամենալով արտահայտել բանաստեղծական ճշմարտությունը, նա ստիպված է հենվելու իր մարդկային զգացողությունների վրա, ելնելու այն բանից, ինչ տեսել եւ լսել է, դիմելու պլաստիկ զուգորդումների, որոնք երբեք չեն հասնի արտահայտչականության նույն մակարդակին: Որովհետեւ միայն երեւակայությունը երբեք չի հասնում համանման խորությունների:

Քանի դեռ բանաստեղծն ազատագրում է փնտրում, նա կարող է բարոր կյանք վարել իր ոսկեզօծ աղքատության մեջ: Աշխարհի բոլոր հռետորական եւ բանաստեղծական դպրոցները, սկսած ճապոնական կանոններից, առաջարկում են մայրամուտների, լուսինների, շուշանների, հայելիների հարստագույն ռեկվիզիտ ցանկացած կլիմայի եւ ճաշակի համար: 

Բայց բանաստեղծը, ով կամենում է դուրս պրծնել մոգոնած սահմաններից, չապրել սոսկ այն պատկերներով, որ շրջապատից են ծնվել, դադարում է անրջել եւ դադարում է ցանկանալ: Նա արդեն չի ցանկանում` նա սիրում է: «Երեւակայությունից»` հոգեւոր արտադրանքից, նա անցնում է հավատին: Այժմ ամեն ինչ այդպիսին է, որովհետեւ այդպիսին է, առանց պատճառների եւ հետեւանքների: Չկա ոչ սահման, ոչ սահմանագիծ` լոկ հոգեպարար ազատություն:

Եթե բանաստեղծական երեւակայությունը ենթարկվում է մարդկային տրամաբանությանը, ապա բանաստեղծական ներշնչանքը ենթարկված է բանաստեղծական տրամաբանությանը: Անօգուտ է ողջ մշակված տեխնիկան, քանդվում են բոլոր գեղագիտական կանխադրույթները, եւ, համանման, այն բանին, ինչպես երեւակայությունը` հայտնագործություն է, երեւակայությունը` դա երանություն է, դա անբառելի շնորհ է:

Այդպիսին է իմ այսօրվա տեսակետն առ պոեզիան: Այսօրվանը, որովհետեւ այն ճիշտ է այսօր: Չգիտեմ, թե ես ինչ կմտածեմ վաղը: Ինչպես ճշմարիտ բանաստեղծ, ինչպիսին ես կմնամ մինչ գերեզման, ես երբեք չեմ դադարի դիմադրել ցանկացած կանոններին կենդանի արյան սպասման մեջ, որը վաղ թե ուշ, բայց անպայման կժայթքի մարմնից կանաչ կամ սաթե շիթով: Ինչ ուզում է լինի` միայն թե միեւնույն պատուհանից չնայել միեւնույն նկարին: Բանաստեղծի` հակասության մեջ է: Անշուշտ, ես չեմ հավակնում ինչ-որ մեկին համոզել: Հավանաբար, այդպիսի դիրքորոշումը պոեզիային արժանի չէր լինի: Պոեզիային պետք են ոչ թե կողմնակիցներ, այլ սիրահարներ: Փշեպսակներով եւ ջարդված ապակով է նա փռում իր ճամփան, որպեսզի հանուն սիրո նրան փնտրող ձեռքերն արյունեն:

© Թարգմանությունը ռուսերենից ` Վարդան Ֆերեշեթյանի

Աղբյուր ՝ http://archive.168.am/am/articles/32929

Leave a comment

03/04/2014 · 9:33 PM

ՕԳՈՍՏՈՍԻ ՔՍԱՆՀԻՆԳ, 1983/ ԽՈՐԽԵ ԼՈՒԻՍ ԲՈՐԽԵՍ

Jorge_Luis_Borges_1963

Փոքր կայարանի ժամացույցին տեսա, որ գիշերվա տասնմեկն անցել է: Ոտքով գնացի իջևանատուն: Ինչպես սովորաբար լինում է, համակերպվածություն և թեթևացում զգացի, որ մեզ ներշնչում են լավ ծանոթ վայրերը: Լայն շքամուտքը բաց էր, շենքը մթության մեջ էր: Մտա նախասրահ, որի դժգույն հայելիները կրկնապատկում էին սրահի բույսերը: Հետաքրքիր էր, որ իջևանատերը չճանաչեց ինձ և մեկնեց մատյանը: Վերցրի սեղանին դրված փետուրը, թաթախեցի բրոնզե թանաքամանում և երբ խոնարհվեցի բաց գրքի վրա, պատահեց ինձ այդ գիշեր դարանող բազմաթիվ անակնկալներից առաջինը: Իմ անունը` Խորխե Լուիս Բորխես, արդեն գրված էր, իսկ թանաքը դեռ թարմ էր:

Իջևանատերն ասաց.

_ Ինձ թվաց` արդեն բարձրացել եք:

Հետո ուշադիր նայեց ինձ և ուղղեց իրեն.

_Ներեցե՛ք, պարո՛ն: Այն մյուսը Ձեզ շատ նման է, բայց Դուք ավելի երիտասարդ եք:

Հարցրի.

_Ո՞ր սենյակում է:

_19-րդ համարը խնդրեց,_եղավ պատասխանը:

Ես դրանից էի վախենում:

Բաց թողեցի փետուրն ու վազելով բարձրացա աստիճանները: 19-րդ սենյակը երկրորդ հարկում էր և նայում էր մի աղքատիկ լքված բակի, որտեղ ցանկապատ կար և, հիշում եմ, այգու նստարան: Դա հյուրանոցի ամենաբարձր սենյակն էր: Բացեցի դուռը, այն տեղի տվեց: Ջահը չէին հանգցրել: Անխիղճ լույսի տակ ճանաչեցի ինձ: Մեջքի վրա պառկած երկաթե նեղ մահճակալին, ավելի ծեր, նիհար ու արտակարգ գունատ` ես էի` աչքերս կորած գիպսե բարձր շրջանակներում: Լսվեց ձայնը: Ոչ թե հենց իմն էր, այլ այն չոր ու անգույն ձայնը, որ սովորաբար լսում եմ իմ ձայնագրություններում:

_Զարմանալի է,_ասաց,_երկուսն ենք և նույնն ենք: Բայց երազներում ոչինչ զարմանալի չէ:

Վախեցած հարցրի.

_Ուրեմն այս ամենը երա՞զ է:

_Սա, վստահ եմ, իմ վերջին երազն է:

Ձեռքով ցույց տվեց գիշերային սեղանի մարմարին դրված դատարկ սրվակը:

_Այնուամենայնիվ, դու դեռ շատ երազներ պետք է տեսնես մինչև այս գիշերվան հասնելը: Ամսի քանի՞սն է:

_Հաստատ չգիտեմ,_ասացի ցնցված:_Բայց երեկ լրացավ վաթսունմեկ տարիս:

_Երբ քո գիտակցությունը հասնի այս գիշերվան, նախորդ օրը լրացած կլինի ութսունչորսդ: Այսօր 1983-ի օգոստոսի 25-ն է:

_Այդքա¯ն տարի պետք է սպասել,_ շշնջացի:

_Ինձ արդեն ոչինչ չի մնում,_ ասաց կտրուկ:_ Ամեն վայրկյան կարող եմ մեռնել, կարող եմ մոլորվել ինչ-որ տեղ, որ չեմ ճանաչում, իսկ ես շարունակում եմ երազում տեսնել կրկնակիս: Սա հոգնեցնող պատմություն է, որն ինձ տվել են հայելիներն ու Սթիվենսոնը:

Զգացի, որ Սթիվենսոնի հիշատակությունը հրաժեշտ է և ոչ թե սնապարծության նշան: Ես նա էի և հասկանում էի: Ամենադրամատիկ պահերը բավական չեն Շեքսպիր լինելու և հիշարժան արտահայտություններ գտնելու համար: Նրան ցրելու համար ասացի.

_Գիտեի, որ սա քեզ պատահելու է: Տարիներ առաջ հենց այստեղ` ներքևի սենյակներից մեկում, սկսեցինք այս ինքնասպանության պատմության սևագիրը:

_Այո՛,_ պատասխանեց ինձ դանդաղ, ասես իրար վրա բերեր հուշերը:_ Բայց կապը չեմ տեսնում: Այդ սևագրի մեջ ես Ադրոգեի տոմս ձեռք բերեցի, հետո Լաս Դելիսիաս հյուրանոցում բարձրացա բոլոր սենյակներից ամենամեկուսացածը` 19-րդը: Այնտեղ վերջ էի տալու կյանքիս:

_Դրա համար էլ այստեղ եմ,_ասացի:

_Այստե՞ղ: Միշտ էլ այստեղ ենք: Իմ երազում դու ասյտեղ ես` Մայպու փողոցի շենքում: Ես հեռանում եմ այստեղ` մայրիկի սենյակում:

_Մայրիկի սենյակում,_ կրկնեցի առանց հասկանալու ցանկության: _Դու իմ երազի մեջ ես` վերևի բակի 19-րդ սենյակում:

_Ո՞վ է ում երազի մեջ: Ես գիտեմ, որ դու իմ երազի մեջ ես, բայց չգիտեմ` արդյոք ես քո երազի մեջ եմ: Ադրոգե հյուրանոցն այնքան վաղուց է ոչնչացել, քսան, գուցե երեսուն տարի առաջ: Ո¯վ գիտի:

_Երազ տեսնողը ես եմ,_ առարկեցի որոշակի մարտահրավերով:

_Գլխի չես ընկնում, որ կարևորը պարզելն է` արդյոք միայն մեկն է երազ տեսնում, թե երազ տեսնողները երկուսն են:

_Ես Բորխեսն եմ` նա, ով տեսավ քո անունը մատյանում և բարձրացավ:

_Բորխեսը ես եմ` նա, ով մահանում է Մայպու փողոցում:

Լռություն տիրեց, մյուսն ասաց.

_Փորձենք: Ո՞րն է եղել մեր կյանքի ամենաահավոր ակնթարթը:

Խոնարհվեցի նրա վրա, և միաժամանակ խոսեցինք: Գիտեմ, որ երկուսս էլ ստեցինք:

Թույլ ժպիտը լուսավորեց ծեր դեմքը: Զգացի, որ այդ ժպիտն ինչ-որ ձևով արտացոլում է իմը:

_Ստեցինք իրար,_ ասաց,_ որովհետև մեզ երկուս ենք զգում, ոչ թե մեկ: Իրականությունն այն է, որ թե՛ երկուսն ենք, թե՛ մեկը:

Այդ խոսակցությունն ինձ զայրացնում էր: Այդպես էլ ասացի նրան:

Ավելացրի.

_Իսկ դու 1983-ին ինձ ոչինչ չե՞ս պատմի ինձ մնացող տարիների մասին:

_Ի՞նչ կարող եմ ասել քեզ, խե՛ղճ Բորխես: Կկրկնվեն այն դժբախտությունները, որոնց արդեն սովոր ես: Մենակ կմնաս այս տանը: Կշոշափես առանց տառերի գրքերը,  Սվեդենբորգի շքանշանն ու Դաշնության խաչի արծաթե մատուցարանը: Կուրությունը մշուշ չէ, այլ մենության տեսակ: Կվերադառնաս Իսլանդիա:

_Իսլա¯նդիա: Ծովերի¯ Իսլանդիան:

_Հռոմում կկրկնես Քիթսի տողերը, ում անունը, ինչպես բոլորինը, այնքան անհարատև է:

_Երբեք Հռոմում չեմ եղել:

_Ուրիշ բաներ էլ կլինեն: Կգրես մեր լավագույն բանաստեղծությունը. դա էլէգիա կլինի:

_Ի հիշատակ…_ ասացի: Չհամարձակվեցի ասել անունը:

_Ոչ: Նա քեզնից երկար կապրի:

Լռեցինք: Հետո շարունակեց:

_Կգրես այն գիրքը, որ այնքան ժամանակ երազել ենք: Մոտ 1979-ին կհասկանաս, որ քո ենթադրյալ ստեղծագործությունը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ սևագրերի, տարատեսակ սևագրերի մի շարք, և կզիջես քո մեծ գիրքը գրելու փուչ ու սնահավատ  գայթակղությանը: Սնահավատություն, որ մեզ ազդել են Գյոթեի Ֆաուստը, Սալամբոն և Ուլիսեսը: Ես անհավատալիորեն շատ էջեր եմ լցրել:

_Եվ վերջում հասկացար, որ ձախողել ես:

_Ավելի վատ: Հասկացա, որ դա գլուխգործոց է` բառի ամենաձանձրալի իմաստով: Իմ բարի մտադրությունն առաջին էջերից առաջ չէր անցել, մյուսներում լաբիրինթոսներ էին, դանակներ, մարդ, ով իրեն պատկեր է կարծում, արտացոլանք, որն իրեն իրական է կարծում, գիշերային վագր, մարտեր, որոնք մնում են արյան մեջ, կույր ու ճակատագրական Խուան Մուրանյան, Մասեդոնիոյի ձայնը, մեռյալների եղունգներից պատրաստված նավ, երեկոները կրկնվող հին անգլերենի դասեր:

_Այդ թանգարանն ինձ ծանոթ է,_նկատեցի հեգնանքով:

_Բացի դրանից` կեղծ հուշեր, խորհրդանիշերի կրկնակի խաղ, երկար թվարկումներ, պրոզաիզմի լավ կիրառում, անկատար համաչափություններ, որ ցնծությամբ ի հայտ են բերում քննադատները, ոչ միշտ անիսկական հղումներ:

_Հրատարակեցի՞ր այդ գիրքը:

_Համոզված չլինելով` ինձ այցելում էր այն ոչնչացնելու, հնարավոր է, կրակի տալու մելոդրամատիկ նպատակը: Ի վերջո կեղծանունով հրատարակեցի Մադրիդում: Խոսակցություն եղավ Բորխեսի բութ նմանակողի մասին, որն ուներ Բորխես չլինելու և նմուշի արտաքին կողմը կրկնելու թերությունը:

_Չեմ զարմանում,_ասացի:_Ամեն մի գրող ի վերջո դառնում է իր նվազ խելոք աշակերտը:

_Այդ գիրքն այն ճանապարհներից մեկն է, որ ինձ հասցրին այս գիշերվան: Ինչ վերաբերում է մյուսներին… Ծերության ստորացումը, արդեն յուրաքանչյուր օրն ապրած լինելու համոզմունքը…

_Ես այդ գիրքը չեմ գրի,_ասացի:

_Կգրես: Իմ բառերը, որ հիմա ներկա են, հազիվ երազի հուշ են լինելու:

Ինձ դուր չեկավ նրա դոգմատիկ տոնը, որը, անկասկած, օգտագործում եմ իմ դասերին: Ինձ դուր չեկավ, որ այդքան նման ենք, և որ նա օգտվում է մահվան մերձության տված անպատժելիությունից: Փոխը հանելու համար ասացի.

_Այդքան վստա՞հ ես, որ մահանալու ես:

_Այո՛,- պատասխանեց:_Մի տեսակ մեղմություն ու թեթևություն եմ զգում, որ երբեք չեմ զգացել: Չեմ կարող բացատրել: Բառերը միշտ համատեղ վերապրում են պահանջում: Ինչու՞ է թվում, որ ասածս քեզ այդքան դուր չի գալիս:

_Որովհետև չափազանց նման ենք: Ատում եմ քո դեմքը, որն իմ ծաղրանկարն է, ատում եմ քո ձայնը, որն իմ նմանակումն է, ատում եմ քո պաթետիկ շարադասությունը, որն իմն է:

_Ես նույնպես,_ ասաց մյուսը: _Դրա համար որոշեցի ինքնասպան լինել:

Շենքում մի թռչուն երգեց:

_Սա վերջինն է, _ասաց մյուսը:

Շարժումով ինձ իր կողմ կանչեց: Նրա ձեռքը փնտրեց իմը: Ետ քաշվեցի, վախեցա, որ երկուսը կխառնվեն:

Նա ասաց.

_Ստոիկներն ուսուցանում են, որ չպետք է գանգատվենք կյանքից. բանտի դուռը բաց է: Միշտ հասկացել եմ դա, բայց ծուլությունն ու վախկոտությունն ինձ ետ են պահել: Մի տասներկու օր առաջ Լա Պլատայում դասախոսություն էի կարդում Էնեականի 6-րդ Գրքի մասին: Հանկարծ մի հեկզամետր վանկարկելիս հասկացա` որն է իմ ճանապարհը: Կայացրի այս որոշումը: Այդ պահից ինձ անդրդվելի զգացի: Իմ ճակատագիրը կլինի քոնը, դու էլ կստանաս կտրուկ բացահայտումը լատիներենի ու Վիրգիլիուսի միջև, և արդեն լիովին մոռացած կլինես այս հետաքրքիր մարգարեական երկխոսությունը, որը տեղի է ունենում երկու ժամանակում և երկու վայրում: Երբ նորից տեսնես այս երազը, կլինես նա, ով ես եմ, և դու կլինես իմ երազը:

_Ես սա չեմ մոռանա և վաղը գրի կառնեմ:

_Սա կմնա քո հիշողության խորքում ` երազների մակընթացության տակ: Երբ գրես, քեզ կթվա, որ ֆանտաստիկ պատմվածք ես հորինում: Դա վաղը չի լինի, քեզ դեռ շատ տարիներ են մնում:

Խոսքն ավարտեց, հասկացա, որ մահացել է: Ինչ-որ չափով ես մահանում էի նրա հետ, վշտացած խոնարհվեցի բարձի վրա, և արդեն ոչ ոք չկար:

Փախա սենյակից: Դրսում ո՛չ բակը կար, ո՛չ մարմարե աստիճանները, ո՛չ մեծ լուռ շենքը, ո՛չ նվենիները, ո՛չ քանդակները, ո՛չ տաղավարը, ո՛չ շատրվանները, ո՛չ Ադրոգե գյուղի իջևանատան ճաղապատ դուռը:

Դրսում ինձ ուրիշ երազներ էին սպասում:

© Թարգմանությունը ` Հասմիկ Ամիրաղյանի

Leave a comment

24/08/2013 · 8:01 PM

ARS MAGNA, ԿՐԿԵՍԸ / ԼԵՈՊՈԼԴՈ ՄԱՐԻԱ ՊԱՆԵՐՈ

Էակներ անգլուխ, որ գերեզմանիս վրա կերգեն անհասկանալի մի երգ: Ու ոսկորները կթափի հոգիս: Հոգիս: Մեռած եղբայրս ծխում է իմ կողքին:

Էակներ
անգլուխ, որ գերեզմանիս վրա կերգեն
անհասկանալի մի երգ:
Ու ոսկորները կթափի հոգիս:
Հոգիս:
Մեռած եղբայրս ծխում է իմ կողքին:

ARS MAGNA

Ի՞նչ է հրաշքը, հարցնում ես

խավարչտին սենյակում:

Ի՞նչ է ոչինչը, հարցնում ու

դուրս ես գալիս սենյակից:

Եվ ի՞նչ է մարդը,

ով դուրս է գալիս ոչնչից ու մենակ

 վերադառնում է սենյակ:

ԿՐԿԵՍԸ

Երկու մարզիկ իմ հոգում մի կողմից մյուսն են ցատկում,
ճիչեր արձակում ու կյանքի մասին կատակում.
անունները չգիտեմ: Ու միշտ լսում եմ իմ դատարկ հոգում՝
ինչպես են նրանց ճոճանները տարուբերվում: Երկու
մարզիկ իմ հոգում մի կողմից մյուսն են ցատկում՝
գոհ, որ այն այդքան դատարկ է:
Ու լսում եմ,
տարածության մեջ հնչյուններ եմ լսում,
կրկին ու կրկին ճռնչյունը ճոճքի,
կրկին ու կրկին:
Անդեմ մի կին ոտքի կանգնած երգում է իմ հոգու վրա,
անդեմ մի կին հոգուս վրա՝ հատակին,
հոգիս, հոգիս. ու կրկնում եմ բառն այս, չգիտեմ՝
մորը շփոթահար կանչող հեկեկացող մանկան նման, 
թե ուղղակի որ ցույց տամ, որ իմաստ չունի:
Հոգիս: Հոգիս
կարծես կոշտ հող լինի, որ առանց տեսնելու
ձիերն են տրորում ու կառքերն ու ոտքերն ու էակներ,
որ գոյություն չունեն, որոնց աչքերից
հորդում է իմ արյունը այսօր, երեկ, վաղը: Էակներ
անգլուխ, որ գերեզմանիս վրա կերգեն
անհասկանալի մի երգ:
Ու ոսկորները կթափի հոգիս:
Հոգիս:
Մեռած եղբայրս ծխում է իմ կողքին:

© Թարգմանությունը ` Հասմիկ Ամիրաղյանի

Leave a comment

17/07/2013 · 10:33 AM